و از اعاظم علماى اثنى عشرى است : سيد جيد و شريف‌ايد ، انسان عين الساده و عين - السياده ، اعلم علماى مشارق و مغارب ، مجتهد به استحقاق در جميع مذاهب ، مولى الانام ، شيخنا و شيخ الاسلام ، محقق قواعد بدلائل لايحه ، مقرر قوانين ببراهين واضحه ، ناظم معاقد ابو على - سيد ماجد بن سيد هاشم حسينى بحرانى ، شيخ الاسلام شيرازى « 1 » ، حضرت سيد على خان طاب ثراه در كتاب سلافة العصر فرموده است : « و من مناقبه الفاخره ، الشاهد بفضله فى الدنيا و الآخره [ انه ] كان قد اصابته فى صغره عين ذهبت من حواسه الشريفة به عين . فرأى ولده « 2 » النبى ( ص ) فى منامه فقال ( ص ) له ان اخذ بصره فقد اعطى بصيرته و لقد صدق ( ص ) فانه نشأ بالبحرين فكان لهما « 3 » ثالثا و اصبح للفضل و العلم حارثا « 4 » وارثا و ولى بها القضاء فشرف الحكم و الامضاء ثم انتقل منها الى شيراز و تقلد بها الامامة و الخطابة و القضاوة « 5 » و لم يزل « 6 » بها حتى اتاه اليقين و انتقل الى جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ « 7 » فتوفى سنة ثمان و عشرين و الف ( رحمة اللّه عليه ) » . در كتاب روضات الجنان نوشته است : چون محقق كاشانى و محدث صمدانى مولانا محسن فيض اراده مسافرت به شيراز فرمود تا در خدمت سيد ماجد بحرانى ، شيخ الاسلام شيراز كسب علم حديث كند « 8 » اولا تفأل به كلام اللّه [ تعالى ] نموده ، در اول صفحه كريمه فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ « 9 » [ الى آخره ] ملاحظه نمود پس تفأل به ديوان حضرت امير المؤمنين ( ع ) فرمود در اول صفحه آمد : تغرب عن الاوطان فى طلب العلى * فسافر ففى الاسفار خمس فوائد تفرج هم و اكتساب معيشة * و علم و آداب و صحبة ماجد و از اعاظم علماى شيراز است : مخدوم اهل علوم على الاطلاق ، وارث مناصب فضلاء بالاستحقاق ، جامع فروع و اصول ، حاوى معقول و منقول ، علامه ممتحن حاجى محمد حسن - مجتهد . شرح حال آن جناب در ذيل محله ميدان شاه شيراز نگاشته گرديد . و از اجله علماء شيراز بلكه آفاق ، حضرت حجة الاسلام على الاطلاق ميرزا محمد حسن - حجة الاسلام ، شرح حالش در ذيل محله درب شاهزاده است . و از مشاهير علماى شيراز است ملك ملوك اطبا ، حاوى كمالات فصحا و ادبا ، جالينوس زمان ، بقراط عهد و اوان ، واقف اسرار امراض ، رافع استار اعراض ، دافع انواع آلام ، شافى اصناف اسقام ، استاد حكماء محققين ، مولانا نجم الدين محمود بن شيخ الربانى الامام الصمدانى صاين الدين

--> ( 1 ) . سلافة العصر ، ص 492 ، چاپ المكتبة المرتضويه ، طهران . ( 2 ) . در متن : ( والده ) . ر ك : سلافة العصر ، ص 492 . ( 3 ) . در سلافة العصر : ( لها ) . ( 4 ) . در متن : ( جارثا ) . ( 5 ) . در سلافة العصر ندارد . ( 6 ) . در متن : ( لم ينزل ) . ( 7 ) . قسمتى از آيه 133 ، سوره آل عمران . ( 8 ) . ر ك : روضات الجنات ، ترجمه فارسى ، ج 7 ، ص 11 . ( 9 ) . قسمتى از آيه 122 ، سوره التوبه : ( بلكه چرا از هر طايفه‌اى جمعى براى جنگ و گروهى نزد رسول براى آموختن علم مهيا نباشند تا آنچه آموخته‌اند به قوم خود بياموزند . )